Wandelen op Madeira is voor ons het allermooiste wat je op het eiland kunt doen. Het hele eiland is doorregen met levadawandelingen, eeuwenoud laurierbos en bergkammen die boven de wolken uitsteken, en je vindt routes voor elk niveau. In deze gids delen we de mooiste wandelroutes op Madeira die we zelf liepen, eerlijk en met onze eigen ervaring, zodat je precies weet wat je kunt verwachten en welke route bij je past.
We vertellen je per route wat hem bijzonder maakt, hoe pittig hij is en waar je rekening mee houdt. Eerst nog een paar dingen die je echt wilt weten voordat je je wandelschoenen aantrekt.
Goed om te weten voordat je gaat wandelen op Madeira
Neem altijd genoeg water mee. In juni kan het op de routes flink warm worden, en onderweg kun je nergens bijvullen. Wij namen ook altijd toiletpapier mee, want op de meeste wandelroutes zijn daar geen voorzieningen voor. Verder zijn stevige wandelschoenen geen overbodige luxe, want de paden zijn vaak ongelijk en op plekken modderig, en het weer slaat in de bergen zomaar om. Een dun extra laagje en een regenjas wegen niets en schelen veel.
Voor veel routes met tunnels heb je een zaklamp of hoofdlamp nodig, sommige tunnels zijn pikdonker en bijna een kilometer lang. Houd er ook rekening mee dat je sinds kort voor de meeste officiële PR-routes een kleine bijdrage van rond de 4,50 euro per persoon betaalt, en dat je voor de populairste routes het beste een week van tevoren een tijdslot reserveert. De PR1 is met ongeveer 10,50 euro de duurste, en die zit niet in de combinatietickets. Kom sowieso vroeg, want de parkeerplaatsen bij de bekende routes zitten vanaf een uur of tien, elf vaak al vol.
PR1 Vereda do Areeiro – Pico Ruivo: zonsopgang bij Pico do Arieiro
De PR1 is de beroemdste hoogteroute van Madeira, een spectaculaire wandeling over de hoogste toppen van het eiland tussen Pico do Arieiro en Pico Ruivo. Wij gingen er heel vroeg heen om de zonsopgang te zien, en dat was een van de mooiste momenten van de hele reis.
We kwamen om 5:40 uur aan op de parkeerplaats. Goed om te weten: we parkeerden op parkeerplaats 2, waar een dagticket vijf euro kost, terwijl parkeerplaats 1 twintig euro vraagt. Het is dus echt de moeite waard om met iets verder te parkeren. Vanaf daar loop je in een kwartiertje omhoog naar het startpunt. Wij liepen vervolgens nog een stuk de route op om een mooie plek voor de zonsopgang te zoeken, want bij het officiële uitzichtpunt was het erg druk. Op de berg vind je genoeg rustige plekjes als je even doorloopt, en daar deden we ongeveer twintig minuten over. Rond 6:15 zaten we klaar, en deze tijd van het jaar was dat ruim op tijd.
Het uitzicht is werkelijk adembenemend. Neem wel een zaklamp of hoofdlamp mee, want je gaat in het donker omhoog. En heb je hoogtevrees, dan is dit misschien niet helemaal jouw route. Ik had er zelf last van, waardoor we na de zonsopgang zijn omgekeerd en niet de hele PR1 hebben gelopen. Toch blijft dit een van de allermooiste routes van het eiland, juist door dat uitzicht in de vroege ochtend.
PR13 Vereda do Fanal: door de mist naar het Fanal-bos
De PR13 loopt naar het sprookjesachtige Fanal-bos, onderdeel van het Laurisilva, het door UNESCO beschermde laurierwoud van Madeira. Het is een mooie route die grotendeels door de mist gaat, wat het bos juist zo magisch maakt. Eerlijk is eerlijk, op een gegeven moment wordt het pad wel een beetje eentonig, maar het eindpunt bij het Fanal-bos met zijn eeuwenoude, knoestige bomen maakt veel goed.
Voor een minder geoefende wandelaar is deze route prima te doen, mits je genoeg pauzes neemt. Vertrek vroeg in de ochtend, dan ben je zeker van een parkeerplek en heb je bovendien de meeste kans op de typische mist in het Fanal-bos, die er net dat mysterieuze sfeertje aan geeft.
PR17 Caminho do Pináculo e Folhadal: watervallen en tunnels, mijn favoriet
De PR17, voluit de Caminho do Pináculo e Folhadal, was mijn persoonlijke favoriet. Het is een prachtige route langs heel veel watervallen en door donkere tunnels, met aan het einde een pittige klim. Juist die afwisseling tussen levadapad, laurierbos en uitzichten maakt hem zo bijzonder. Vergeet hier je zaklamp niet, want sommige tunnels zijn lang en aardedonker.
Houd er wel rekening mee dat de omstandigheden kunnen wisselen. Bij ons waren de laatste drie kilometer van de route afgesloten, en ook de weg naar het beginpunt was dicht. Daardoor was de taxi terug bijna een uur rijden. Wij reden uiteindelijk mee met andere Nederlanders die we onderweg tegenkwamen. Dat waren er best veel, dus je vindt eigenlijk altijd wel mensen met wie je de kosten kunt delen. De kosten nu 43 euro, wat voor de afstand alleszins meevalt als je hem deelt.
PR8 Vereda da Ponta de São Lourenço en PR6 Levada das 25 Fontes: bekend, mooi, maar druk
De PR8, de Vereda da Ponta de São Lourenço, voert over het kale vulkanische schiereiland in het oosten, met roodbruine kliffen en weids uitzicht over de oceaan. Het landschap is heel anders dan de rest van het eiland, maar ik vond het zelf wat eentonig en bovendien was het er erg druk. Mooi om gezien te hebben, maar niet onze topfavoriet.
De PR6, de Levada das 25 Fontes, hebben we juist bewust overgeslagen. Online zagen we hoe druk het op deze route wordt, en met dertig man tegelijk bij een waterval staan doet voor ons af aan de ervaring. Het kan er vast prachtig zijn, met al die bronnen en het laurierbos, maar als jij net als wij van rust houdt, ga dan heel vroeg of kies een rustiger alternatief.
Welke wandelroute op Madeira past bij jou?
Wil je het mooiste moment van je reis, ga dan voor de zonsopgang op de PR1 bij Pico do Arieiro, mits je geen last hebt van hoogtevrees. Hou je van sferisch laurierbos en mist, dan is de PR13 naar het Fanal-bos een aanrader. Zoek je afwisseling met watervallen en tunnels, dan is de PR17 wat ons betreft de allermooiste. En wil je iets makkelijkers met kustuitzicht, dan is de PR8 een optie, al moet je tegen drukte kunnen. Wat je ook kiest, kom vroeg, neem genoeg water en een zaklamp mee, en geniet vooral van de natuur.
Zo haal je het meeste uit wandelen op Madeira
Wandelen op Madeira is gevarieerd, indrukwekkend en geschikt voor bijna elk niveau, zolang je goed voorbereid op pad gaat. Reserveer de populaire routes op tijd, vertrek vroeg voor de rust en een parkeerplek, en stem je route af op je eigen tempo en voorkeur. Om bij de meeste startpunten te komen heb je een auto nodig, dus lees ook even onze ervaring met auto huren op Madeira. En wil je hele reis goed plannen, dan helpt onze complete gids voor een vakantie op Madeira je verder op weg.
Routes reserveren: dit moet je weten
De meeste PR-routes op Madeira zijn tegenwoordig betaald en moet je vooraf reserveren. Dat doe je via de officiële boekingspagina van de Região Autónoma da Madeira. Onderaan de pagina klik je op ‘Reserva’, waarna je een datum en starttijd kiest. Geef aan dat je toerist bent (niet inwoner), want voor locals is er een aparte optie.
De kosten zijn meestal 4,50 euro per persoon per route. De PR1 Vereda do Areeiro – Pico Ruivo is duurder: 10,50 euro. Er zijn ook combinatietickets als je meerdere routes op een dag wilt lopen.
Wij zijn tijdens onze trip nooit gecontroleerd, maar we raden toch aan om gewoon te reserveren. We horen steeds vaker dat er wel gecontroleerd wordt. Bovendien gaat het geld naar het onderhoud van de routes, en wij vonden het dan ook niet erg om een paar euro per wandeling te betalen.
Let op dat sommige routes soms al weken van tevoren volgeboekt zijn. Boek wandelroutes zoals PR1, PR6 en PR8 daarom het liefst een aantal weken van tevoren, anders heb je kans dat je naast het net vist.
