Als je aan kleine landen denkt, denk je misschien aan Monaco of Liechtenstein. Maar wist je dat het kleinste land ter wereld nog geen half vierkante kilometer groot is? Sterker nog, je kunt er in een paar minuten doorheen wandelen.
Het kleinste land ter wereld is Vaticaanstad, met een oppervlakte van slechts 0,44 vierkante kilometer. Dat is kleiner dan veel pretparken of universiteiten. Maar hoe verhoudt Vaticaanstad zich tot andere mini-staten? En welke landen maken de rest van de top 10 uit?
Top 10 kleinste landen ter wereld
| # | Land | Oppervlakte | Werelddeel |
|---|
| 1 | Vaticaanstad | 0,44 km² | Europa |
| 2 | Monaco | 2,02 km² | Europa |
| 3 | San Marino | 61 km² | Europa |
| 4 | Liechtenstein | 160 km² | Europa |
| 5 | Malta | 316 km² | Europa |
| 6 | Malediven | 300 km² | Azië |
| 7 | Saint Kitts en Nevis | 261 km² | Noord-Amerika |
| 8 | Marshalleilanden | 181 km² | Oceanië |
| 9 | Tuvalu | 26 km² | Oceanië |
| 10 | Nauru | 21 km² | Oceanië |
Hieronder lees je meer over de bijzonderheden van elk land uit deze lijst.
Vaticaanstad: het allerkleinste land
Vaticaanstad ligt midden in Rome en is met 0,44 vierkante kilometer het kleinste onafhankelijke land ter wereld. Je kunt het letterlijk in tien minuten rondlopen. Met ongeveer 800 inwoners is het ook het minst bevolkte land.
Wat Vaticaanstad bijzonder maakt, is dat het de zetel is van de rooms-katholieke kerk en de paus. Het heeft zijn eigen post, munt, vlag en zelfs een eigen treinstationnetje. Ondanks zijn bescheiden omvang trekt het miljoenen toeristen per jaar die de Sint-Pietersbasiliek en de Sixtijnse Kapel komen bezoeken.
Grappig genoeg heeft Vaticaanstad geen landbouw, industrie of natuurlijke hulpbronnen. Het land draait volledig op donaties van katholieken wereldwijd, toerisme en de verkoop van postzegels en souvenirs.
Monaco: luxe op een klein oppervlak
Op de tweede plaats staat Monaco met 2,02 vierkante kilometer. Dit prinsdom aan de Franse Rivièra is beroemd om zijn casino’s, jachthavens en als belastingparadijs voor de superrijken. Met meer dan 38.000 inwoners is Monaco het dichtstbevolkte land ter wereld.
Monaco is zo klein dat het geen luchthaven heeft. Bezoekers vliegen naar Nice in Frankrijk en rijden dan een halfuurtje langs de kust. Ondanks zijn kleine oppervlakte heeft Monaco wel een eigen voetbalclub, Formule 1 circuit en operahuis.
Wat opvalt aan Monaco is de extreme welvaart. Nergens ter wereld wonen zoveel miljonairs en miljardairs per vierkante kilometer. De huizenprijzen behoren tot de hoogste ter wereld, met prijzen van meer dan 50.000 euro per vierkante meter.
San Marino: de oudste republiek
San Marino is met 61 vierkante kilometer het derde kleinste land en ligt als een enclave volledig ingesloten door Italië. Het is de oudste nog bestaande republiek ter wereld, gesticht in het jaar 301.
Dit bergachtige landje ligt op de hellingen van de Monte Titano en telt ongeveer 34.000 inwoners. San Marino leeft vooral van toerisme, bankwezen en de verkoop van postzegels en munten aan verzamelaars. Ook heeft het land een overeenkomst met Italië waarbij de euro de officiële munt is.
San Marino is niet lid van de Europese Unie maar heeft wel nauw economische banden met Italië. Bezoekers kunnen er makkelijk komen zonder grenscontroles, en veel Italianen bezoeken het land voor een dagje uit.
Liechtenstein: rijk en bergachtig
Liechtenstein is met 160 vierkante kilometer het vierde kleinste land en ligt ingeklemd tussen Zwitserland en Oostenrijk. Het is een van de rijkste landen ter wereld gemeten naar inkomen per hoofd van de bevolking.
Het prinsdom heeft ongeveer 39.000 inwoners en is een belangrijk financieel centrum. Veel internationale bedrijven hebben er hun hoofdkantoor vanwege de gunstige belastingwetten. Liechtenstein gebruikt de Zwitserse frank als munt en heeft nauw economische banden met Zwitserland.
Wat Liechtenstein uniek maakt, is dat je het hele land kunt huren voor evenementen. Voor een bedrag van ongeveer 70.000 dollar per nacht kun je letterlijk een heel land afhuren, inclusief symbolische regeringsmacht voor een dag.
Malta: het grootste van de kleintjes
Malta sluit de top 5 af met 316 vierkante kilometer en is daarmee het grootste land in deze lijst, maar nog steeds smaller dan veel Nederlandse gemeenten. De eilandstaat ligt in de Middellandse Zee ten zuiden van Sicilië.
Met ruim 500.000 inwoners is Malta relatief dichtbevolkt. Het land bestaat uit drie bewoonde eilanden: Malta, Gozo en Comino. Malta is lid van de Europese Unie en gebruikt de euro als munt.
Toerisme is een belangrijke inkomstenbron voor Malta. Het land heeft een rijke geschiedenis met invloeden van de Feniciërs, Romeinen, Arabieren, Normandiërs en Britten. Ook dient het regelmatig als filmlocatie, onder meer voor Game of Thrones en Gladiator.
Nog kleinere gebieden die geen land zijn
Er zijn ook nog kleinere gebieden die niet officieel als onafhankelijk land worden erkend. Sealand bijvoorbeeld, een voormalig zeefort voor de kust van Engeland, claimt onafhankelijkheid maar wordt door geen enkel land erkend.
Het Prinsdom Hutt River in Australië deed dat ook tot 2020, toen het zijn onafhankelijkheidsverklaring introk. Deze micronaties zijn meer curiositeiten dan echte landen en hebben geen internationale erkenning.
De rest van de top 10
Na Malta volgen Maldiven (300 km²), een tropisch paradijs dat bestaat uit meer dan duizend eilanden verspreid over de Indische Oceaan. Door klimaatverandering en stijgende zeespiegels loopt het land risico op de lange termijn.
Sint Maarten is gedeeld tussen Nederland en Frankrijk en heeft een totale oppervlakte van ongeveer 34 km² voor het Nederlandse deel. Het eiland is populair bij toeristen vanwege de stranden en het belastingvrije winkelen.
Ook Barbados, Antigua en Barbuda en andere Caribische eilandstaten behoren tot de kleinste landen ter wereld. Ze leven vooral van toerisme en offshore banking.
Hoe verhoudt Nederland zich?
Ter vergelijking: Nederland heeft een oppervlakte van ongeveer 41.500 vierkante kilometer. Dat is meer dan 94.000 keer groter dan Vaticaanstad en ongeveer 260 keer groter dan Liechtenstein.
Zelfs de provincie Utrecht, met 1.560 vierkante kilometer de kleinste provincie van Nederland, is nog steeds bijna tien keer groter dan Liechtenstein. Het geeft wel aan hoe extreem klein deze landen zijn.
Kleinste land vs grootste land ter wereld
Ter vergelijking: het grootste land ter wereld is Rusland met een oppervlakte van meer dan 17 miljoen vierkante kilometer. Vaticaanstad past daar ruim 38 miljoen keer in. Zelfs het op een na grootste land, Canada (bijna 10 miljoen km²), is onvoorstelbaar veel groter dan alle landen in deze top 10 bij elkaar.
Nederland heeft een oppervlakte van 41.543 km², wat betekent dat er bijna 95.000 keer een Vaticaanstad in Nederland past. Dat zet de grootte van het kleinste land ter wereld wel in perspectief.
Klein maar bijzonder
De kleinste landen ter wereld bewijzen dat grootte niet alles is. Of het nu gaat om de rijkdom van Monaco, de spirituele betekenis van Vaticaanstad of de natuurlijke schoonheid van Malta, elk van deze mini-staten heeft zijn eigen unieke karakter.
Voor reizigers zijn deze landen vaak makkelijk te bezoeken als onderdeel van een grotere reis. Monaco kun je combineren met een bezoek aan de Franse Rivièra, San Marino met een reis door Italië, en Malta is een perfecte bestemming voor een
lentevakantie in april als je op zoek bent naar zon.
Wie meer wil weten over grote landen, kan ook lezen over
vakantie in Nederland of over andere bijzondere bestemmingen. Klein of groot, elk land heeft zijn eigen verhaal te vertellen.
