Ik ben opgegroeid in Zwolle en betrap me er nog steeds op dat ik in de zomer door de binnenstad wandel met dezelfde verwondering als toeristen die er voor het eerst zijn. Wat mij betreft is het een van de meest onderschatte steden van Nederland. De stad heeft de charme van een echte Hanzestad, de allure van een culturele hoofdstad en een binnenstad die compact genoeg is om in een dag te verkennen. Vraag je je af wat te doen in Zwolle tijdens een dagje uit of een lang weekend, dan zet ik in dit artikel de leukste bezienswaardigheden, restaurants en uitjes op een rij.
Niet voor niets staat Zwolle steeds vaker in de lijstjes van leukste binnensteden van Nederland. De stad combineert historische architectuur met een levendige kunst- en eetscene, en de omgeving biedt natuur op fietsafstand. Of je nu van musea houdt, graag terrasjes pakt of liever de natuur in trekt, in Zwolle vind je het allemaal.
De historische binnenstad: het hart van Zwolle
De Zwolse binnenstad ligt binnen een sterstad-vormige gracht en is opvallend goed bewaard gebleven. Loop vanaf het station via de Diezerstraat richting de Grote Markt, dan zie je al snel waarom Zwolle in 2010 werd uitgeroepen tot beste binnenstad van Nederland. Smalle steegjes, monumentale panden en kerken die uit het centrum opdoemen vormen samen een sfeer die je zelden in een middelgrote stad vindt.
Het pleintje rond de Grote Markt is het kloppend hart. Hier vind je terrassen, de monumentale stadhuis en de Sint-Michaelkerk, beter bekend als de Grote Kerk. Op zaterdag wordt het plein gevuld met de weekmarkt en is het hier het drukst. De zijstraatjes zoals de Kromme Jak, de Bethlehemskerkplein en de Papenstraat verbergen kleine boutiques, koffiezaken en plekken die je echt alleen ontdekt als je een keer afslaat.
Museum De Fundatie en de wolk op het dak
Wie wat te doen in Zwolle googelt, komt al snel uit bij Museum De Fundatie. De kunsthal is gevestigd in een historisch pand aan het Blijmarkt, met als opvallende toevoeging een wolkvormige uitbouw op het dak die in 2013 werd gerealiseerd. Een aanzicht dat je niet snel vergeet.
Binnen vind je werken van onder andere Van Gogh, Mondriaan en Picasso, naast wisseltentoonstellingen die regelmatig nationale pers halen. Plan voor een rustig bezoek minstens anderhalf uur in. Tegenover het museum zit Ensemble Gastro & Bar voor een lekkere lunch na afloop. Voor wie zin heeft in meer kunst: een tweede locatie van het museum bevindt zich in kasteel Het Nijenhuis nabij Heino, met beelden in de tuin en een wisselende collectie binnen.
De Sassenpoort en de Peperbus
De Sassenpoort is het meest fotogenieke punt van Zwolle en al sinds de vijftiende eeuw onderdeel van de stad. Vroeger was hij onderdeel van de verdedigingswerken en later een stadsgevangenis. Tegenwoordig is het een rijksmonument en het officiele symbool van Zwolle. Voor mij is het ook het bekendste punt uit mijn jeugd, je loopt er bijna automatisch onderdoor als je richting het centrum gaat. Vanaf het pleintje aan de stadsgrachtkant heb je de mooiste foto.
Een paar minuten verderop staat de Peperbus, eigenlijk Onze Lieve Vrouwetoren. De toren van 75 meter is in de zomer beklimbaar via een gids, en het uitzicht over de binnenstad is de inspanning meer dan waard. Wie de Peperbus van een afstand wil bewonderen, kan dat goed vanaf de Thorbeckegracht of vanaf de andere kant van de stad bij het stadspark.
Waar je heen moet voor een hap of borrel
Eerlijk gezegd vind ik dit het leukste deel van een dagje Zwolle, want de stad heeft de afgelopen jaren een culinaire opmars gemaakt en ik weet inmiddels precies waar ik mensen heen kan sturen. Wat hieronder staat is geen ranglijst, het zijn de adressen die ik zelf gebruik.
Voor een mooi diner
Voor een serieus diner is De Librije nog altijd het bekendste adres, maar reserveer ruim van tevoren. Iets minder formeel maar nog steeds bovengemiddeld is Ensemble Gastro & Bar tegenover Museum De Fundatie.
Mijn eigen vaste favoriet is De Buik van Parijs, een Frans restaurant in de binnenstad waar mijn opa en oma vroeger al naartoe gingen voor hun trouwjubilea. Klassieke Franse keuken, sfeer die nooit plechtig wordt en voor mij een plek met een verhaal dat ik elke keer terug voel als ik daar zit.
Voor een borrel of glas wijn
Voor een borrel ga ik graag naar Het Refter, midden in de oudste bebouwing van de stad. Het pand alleen al is een reden om binnen te lopen. Voor wijn met wat hapjes erbij is Oak Wijnbar mijn standaard, met een breed assortiment en personeel dat je zonder gedoe door de kaart praat.
Voor lunch
Voor lunch zijn er twee adressen waar ik mensen graag heen stuur. Freddies voor een snelle en goede hap, ideaal als je tussen het sightseeing door iets wilt eten zonder een uur kwijt te zijn. Brasserie Jansen voor iets uitgebreider met een mooie kaart, geschikter als de lunch het hoofdrustpunt van de dag is.
Voor de eerste koffie
Begin je dag bij Rojas Specialty Coffee, waar ze hun bonen zelf branden. Vraag om een filterkoffie als je echt het verschil wil proeven, daar ga ik zelf altijd voor.
Winkelen in Zwolle
Voor zo’n compacte binnenstad heeft Zwolle een verrassend goed winkelaanbod. De Diezerstraat is de hoofdwinkelstraat met grote ketens, maar de echte ontdekkingen zit in de zijstraten. De Voorstraat, Roggenstraat en Walstraat huisvesten conceptstores, boekhandels en kleine designermerken. Het is hier merkbaar rustiger dan in de grotere winkelstraten, en eigenaren staan vaker zelf in de zaak.
Een unieke ervaring is Waanders In de Broeren, een boekwinkel in een vijftiende-eeuwse kerk. De combinatie van middeleeuwse architectuur met duizenden boeken in modulair rek werkt onverwacht goed. Ook als je niets nodig hebt, is dit een aanrader om binnen te lopen voor het effect.
Even de natuur in
Het mooie aan Zwolle is dat je binnen tien minuten fietsen midden in de natuur staat. Het Park De Wezenlanden ligt direct ten oosten van het centrum en is een fijne plek voor een wandelpauze. Voor wie meer ruimte zoekt, is het Engelse Werk aan de IJssel een aanrader. Hier wandel je langs het water tussen weiden en bossen, met de skyline van Zwolle op de achtergrond.
Zin om verder te fietsen? Naar Giethoorn, het Venetie van het noorden, ben je in iets meer dan dertig minuten met de auto. Voor een dagje weg in eigen land is dit een mooi verlengstuk van je Zwolle-bezoek.
Een dagje Zwolle met kinderen
Reis je met kinderen, dan zijn er een paar plekken die altijd in de smaak vallen. Het stadsspeeltuintje aan de Eekwal en Park De Wezenlanden hebben goede speeltoestellen, en de kinderboerderij in het Park aan de IJssel is gratis te bezoeken. Iets verderop ligt Wildlands Adventure Zoo in Emmen, maar voor een echte dagtrip naar een dierentuin ben je in een uurtje rijden.
Wat ook altijd werkt: in de zomer zijn er regelmatig stadsfestivals en in december is de Dickensavond in de binnenstad geliefd bij gezinnen. Check de evenementenagenda voor je gaat, dat scheelt veel improviseren onderweg.
Praktische tips voor een dagje Zwolle
Met de trein naar Zwolle
Zwolle is met de trein erg goed bereikbaar. Vanaf Amsterdam Centraal duurt het ongeveer een uur, vanaf Utrecht net iets onder een uur en vanaf Groningen iets meer dan een uur. Het station ligt op vijf minuten lopen van de binnenstad.
Met de auto naar Zwolle
Komt je met de auto? De parkeergarages Diezerpoort en Noordereiland liggen het dichtst bij het centrum, maar reken op een tarief van rond de drie euro per uur. Een goedkoper alternatief is de P+R op het Hanzeland-terrein, waarmee je voor een dagtarief geparkeerd staat en in tien minuten in het centrum bent.
Wat te doen in Zwolle bij regen
Voor wat te doen in Zwolle bij regen: zorg dat je Museum De Fundatie en Waanders In de Broeren als plan B achter de hand hebt. Twee uur droog binnen, en achteraf nog steeds tijd voor een terras zodra het opklaart.
Wat te doen in Zwolle, kort samengevat
Voor een dagje Zwolle of een lang weekend volstaat de checklist van Museum De Fundatie, Sassenpoort, Peperbus en de Grote Markt. Combineer dat met een wandeling door de zijstraten, een hap bij een van de bistro’s en een uurtje park aan de IJssel, en je hebt een dag waar je met een glimlach op terugkijkt. Wie meer tijd heeft, kan een dag uitbreiden met Giethoorn.
Mijn favoriete plekje van de stad blijft de Thorbeckegracht. Als ik thuiskom van een reis is dat meestal de eerste plek waar ik weer neerstrijk voor een terras, met de Peperbus op de achtergrond. Geen iconische bezienswaardigheid, maar wel het stukje Zwolle dat me elke keer weer thuis laat voelen.
